Betonarme projelerde donatı metrajı, çizimdeki her donatı yazısını tek tek okuyup adet, çap ve boyu bir listeye geçirmek demektir. Elle yapıldığında hem saatler sürer hem de bir donatıyı iki kez saymak ya da atlamak çok kolaydır. Bu rehberde metrajın mantığını ve AutoCAD'de nasıl otomatikleştirileceğini anlatıyoruz.
Donatı çizelgesi (BBS) nedir?
Donatı çizelgesi (Bar Bending Schedule, BBS), projedeki tüm donatıların poz numarası, çap, adet, boy ve toplam ağırlık bilgisiyle listelendiği tablodur. Şantiyede donatı siparişi, kesim ve büküm bu listeye göre yapılır; hakediş ve maliyet hesabı da buradan çıkar.
Donatı ağırlığı nasıl hesaplanır?
Bir donatının metre ağırlığı yaklaşık d² / 162 formülüyle bulunur (d: mm cinsinden çap, sonuç kg/m). Sık kullanılan çaplar için TS 708 birim ağırlıkları:
| Çap | kg/m |
|---|---|
| Ø8 | 0,395 |
| Ø10 | 0,617 |
| Ø12 | 0,888 |
| Ø14 | 1,208 |
| Ø16 | 1,578 |
| Ø20 | 2,466 |
Toplam ağırlık = adet × boy (m) × birim ağırlık. Örneğin 10Ø12 L=600 için: 10 × 6,00 × 0,888 = 53,28 kg.
Çizimdeki donatı yazıları nasıl okunur?
Projelerde donatılar genellikle şu formatlarda yazılır:
10Ø12 L=600– 10 adet, 12 mm çap, 600 cm boy15Ø14/20– 15 adet Ø14, 20 cm aralıklaL=200-300veyaL=200~300– değişken boylu donatı (ortalama boy kullanılır)
Çap sembolü farklı fontlarda Ø, %%c, f veya Q gibi görünebilir. Elle metrajda en sık hata bu sembollerin ve değişken boyların yanlış okunmasından çıkar.
AutoCAD'de otomatik donatı metrajı (RebarPro ile)
RebarPro bu işi otomatikleştiren ücretsiz bir AutoCAD LISP eklentisidir:
Sık sorulanlar
AutoCAD LT'de çalışır mı? Hayır. LISP eklentileri Windows'ta tam sürüm AutoCAD gerektirir.
Ücretli mi? RebarPro şu anda ücretsiz indirilebilir. İlk lisans doğrulaması için internet bağlantısı gerekir.
Sonuçları kontrol etmeli miyim? Evet. Otomatik metraj zamandan büyük tasarruf sağlar, ancak sipariş ve hakediş öncesinde sonuçları mutlaka gözden geçirin.